به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، در ادامه افتخارآفرینیهای علمی اعضای هیأتعلمی دانشگاه در عرصه بینالمللی، پژوهش دکتر کریم عبدالمحمدی، استادیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، با موضوع ترجمه، بومیسازی و اعتبارسنجی نسخه فارسی پرسشنامه Camouflaging Autistic Traits Questionnaire (CAT-Q) در نشریه معتبر AUTISM، از انتشارات انجمن ملی اوتیسم، به چاپ رسید.
این نشریه با ضریب تأثیر ۵.۷، بر اساس آخرین ارزیابی مؤسسه Clarivate در سال ۲۰۲۵، در چارک نخست (Q1)، صدک ۹۴.۲ و در میان ۱۰ درصد برتر مجلات تخصصی جهان در حوزه اوتیسم و اختلالات رشدی قرار دارد که انتشار مقاله در آن، نشاندهنده کیفیت علمی بالا و اعتبار بینالمللی این پژوهش است.
دکتر ذوالفقار رضوانی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه، با تبریک این موفقیت ارزشمند، انتشار مقاله در یکی از معتبرترین نشریات علمی جهان را بیانگر توانمندی علمی اعضای هیأتعلمی دانشگاه و جایگاه روبهرشد پژوهشی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان دانست و اظهار کرد: تولید دانش بومی مبتنی بر استانداردهای بینالمللی، از مهمترین راهبردهای دانشگاه در مسیر پاسخگویی به نیازهای جامعه، توسعه پژوهشهای کاربردی و ارتقای سلامت عمومی است.
گامی مؤثر در شناخت ابعاد پنهان اوتیسم
دکتر کریم عبدالمحمدی، نویسنده مسئول این پژوهش، با اشاره به اهمیت این مطالعه گفت: برای نخستین بار، نسخه فارسی پرسشنامه CAT-Q با بهرهگیری از روش علمی ترجمه رفتوبرگشت، ترجمه، بومیسازی و اعتبارسنجی شد. این ابزار یکی از معتبرترین پرسشنامههای بینالمللی برای سنجش پدیده پنهانسازی صفات اوتیستیک به شمار میرود.
وی افزود: پنهانسازی صفات اوتیستیک، راهبردی اجتماعی ـ شناختی است که برخی افراد برای سازگاری با انتظارات اجتماعی، مدیریت رفتار و کاهش تفاوتهای ظاهری خود به کار میگیرند. اگرچه این راهبرد میتواند به پذیرش اجتماعی کمک کند، اما در بسیاری از موارد با پیامدهایی همچون خستگی روانی، اضطراب، فرسودگی اجتماعی و تأخیر در تشخیص و دریافت خدمات حمایتی همراه است.
اعتبارسنجی بر پایه نمونهای گسترده از جامعه ایرانی
این پژوهش با مشارکت متخصصان حوزه روانشناسی و بر روی ۹۴۸ نفر از افراد ایرانی در بازه سنی ۱۵ تا ۵۰ سال انجام شد. نتایج تحلیلهای آماری نشان داد نسخه فارسی پرسشنامه CAT-Q از ساختاری سه عاملی و معتبر شامل مؤلفههای جبران، ماسکزدن و همسانسازی برخوردار بوده و توانایی مطلوبی در شناسایی و تفکیک افراد دارای صفات اوتیستیک دارد.
گامی مهم در توسعه ابزارهای بومی سلامت روان
دکتر عبدالمحمدی با تأکید بر ضرورت بومیسازی ابزارهای روانشناختی اظهار داشت: «هنجارهای فرهنگی و الگوهای تعامل اجتماعی در جوامع مختلف متفاوت است؛ ازاینرو استفاده مستقیم از ابزارهای بینالمللی، بدون طی فرآیند بومیسازی و اعتبارسنجی، میتواند دقت سنجش را کاهش دهد. این پژوهش، ابزاری علمی، معتبر و استاندارد را در اختیار پژوهشگران، متخصصان سلامت روان و سیاستگذاران قرار میدهد تا بتوانند تجربههای پنهان، فشارهای اجتماعی و نیازهای حمایتی افراد دارای صفات اوتیستیک را در جامعه ایران با دقت بیشتری ارزیابی و مدیریت کنند.
دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ضمن تبریک این دستاورد ارزشمند که حاصل همکاری علمی پژوهشگران داخلی و بینالمللی است، آن را گامی مؤثر در توسعه دانش تخصصی، ارتقای جایگاه پژوهشی دانشگاه و تقویت نقش دانشگاه در تولید علم مرجع و پاسخگویی به نیازهای جامعه دانسته و برای آقای دکتر کریم عبدالمحمدی آرزوی موفقیتهای روزافزون علمی دارد.