دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
flag
 مدیریت سبز

مقدمه:

امروزه جهان با مشکلات زیست محیطی فراوانی مانند گرم شدن زمین، افزایش گازهای گلخانه­ای، کاهش منابع طبیعی و  …   دست و پنجه نرم می­کند. با همه تلاش­های زیست محیطی که تاکنون صورت گرفته، فعالیت­های بشر هنوز هم، باعث بر هم زدن تعادل طبیعت شده است. توسعه دانش و توانایی بشر برای بهره برداری بیشتر از محیط و منابع آن و از نگاهی دیگر نگرانی از به پایان رسیدن منابع طبیعی و برهم خوردن تعادل چرخه­ها و فرایندهای حیاتی کره زمین، پژوهشگران را بیشتر از گذشته متوجه محیط زیست و فاکتور­های اثرگذار و اثرپذیر آن ساخته است. آموزش عالی که بیانگر نوعی سرمایه گذاری در منابع انسانی است در راستای تحقق بخشیدن به اهداف توسعه پایدار، ساخت یک جامعه سالم و پرداختن به این مسائل نقش اساسی دارد. از طرفی نقش آموزش عالي، تربيت نيروي انساني متخصص مورد نياز جامعه، ترويج و ارتقاي دانش، گسترش تحقيق و فراهم نمودن توسعه كشور است. در فرايند توسعه، موسسات آموزشي همچون موتور محركه جامعه عمل مي­كنند و دانشگاه­ها در پرتو برخورداري از اقتدار علمي برتر، فرماندهي اين مهم را بر عهده دارند. دانشگاه­ها نه تنها مالك و صاحب علم تلقي مي­شوند بلكه در تكاپوي خلق و توليد دانش افزوده نيز هستند. اين امر تحقق نمي­يابد مگر اينكه برنامه ريزي نيز همانند آموزش جزء لاينفك فرهنگ دانشگاه درآمده است. امروزه سازمان­ها براي تداوم بقاي خود ناگزير از برنامه­ ريزي هستند. در هر گوشه از جهان، موفقيت سازمان با برنامه­ ريزي دقيق و منسجم و مديريت آينده نگرانه و موثر حاكم بر آن، ارتباطي ناگسستني دارد. دانشگاه­ها نيز از اين قاعده مستثني نيستند. دانشگاه موفق دانشگاهي است كه بتواند درک درستي از نقاط قوت و ضعف، فرصت­ها و تهديدهاي پيشرو داشته باشد و براي مواجهه با آنها طرح و نقشه ­هاي درست طراحي نمايد. تغييرات به قدري سريع رخ مي­دهند كه مديران و رهبران سازمان­هاي دولتي و خصوصي احساس مي­كنند كه پيوسته در برابر موانع گمراه كننده­اي قرار مي­گيرند كه آنها را به چالش وا مي­دارد. مقابله با اين چالش­ها بدون برنامه ­ريزي و تعيين خط مشي روشن و تعريف درست از اهداف كلي دستگاه، امكان پذير نيست. از طرف ديگر تئوري مديريت داراي چندين مشخصه اساسي است كه برنامه ­ريزي در آن از اولويت­هاي ويژه اي برخوردار است. دانشگاه­ها به عنوان مراکز تولید علم در صف مقدم برای ارائه راهکارهای لازم برای حل مشکلات محیط زیست دنیا می­باشند. لذا با انجام فعالیت­هایی سعی در حفظ و بهره برادری مناسب و بازگشت پذیر محیط  زیست پیرامونی خود هستند و در ادامه با بسط و گسترش این فعالیت­ها به سایر ادارت و اقشار جامعه باعث پیشرفت­های قابل توجهی در موضوعات مدیریت سبز خواهد شد. لذا ارائه برنامه مدیریت سبز از سوی دانشگاهها اقدامی مهم و اساسی می باشد.
برنامه مدیریت سبز چیست؟
مدیریت سبز راهبردي جهاني به منظور ايجاد تغييرات مورد نياز در فناوري و صنعت موجود به منظور ساختن جامعه­ اي مبتني بر توسعه پايدار است. مدیریت سبز، راهبردي به منظور تعيين دقيق وضعيت موجود، برآورد انحراف آن با وضعيت مطلوب و ارائـه و اجراي پيشنهادات كارآمد جهت بهبود اين وضعيت مي­باشد. در اين روند اساس فعاليت بر شناسـايي وضـعيت و مشكلات موجود در حوزه­هاي مصرف آب، بهره برداری از منابع طبیعی و انرژي های فسیلی و همچنين دفع ضايعات بصورت كيفي و كمي مي­باشد. سپس واحد مربوط با ممیزی انرژی و مدیریت مصرف صحیح انرژی و حداقل رسانيدن ميزان آلودگي و ضايعات به استفاده موثر و بهينه از منابع خود مـي­پردازد. اين فعاليت به واحد مد نظر  كمك مي­نمايد تا عملكرد زيست محيطي خود را بهبود بخشيده و در عين حال بهره وري خود را افزايش دهند. بهره وري سبز در ارتباط با توليد معناي خاصي پيدا مي­كند. در اين روش كارايي حداکثر در مصرف انرژي، مواد اوليه و آب در فرايندها، روش­ها و توليد محصولات مورد نظر است و به عبارتي مديريت جامع كاهش ضايعات و مميزي آن از ابتداي خط توليد تا مرحله نهايي مصرف مي­باشد. مدیریت سبز، رابطه مستحكمي بين بهبود محيط زيست و صرفه جويي اقتصادي موجب مي­شود. به همين دليل است كه در جوامع علمي و صنعتي، اين رويكرد به عنوان روشي براي تلفيق توسعه صنعتي و حفظ محيط زيست توصيه و بكار گرفته مي­شود.
برنامه ­ريزي مدیریت سبز در دانشگاه­ها ابزاري است كه جهت­هاي حركت عمده دانشگاه، دانشكده يا گروه آموزشي را ترسيم مي­كند. برنامه­ريزي مدیریت سبز فرايندي است كه مسير حركت را براي چند سال (معمولا 5 سال) آينده براي كل موسسه ترسيم مي­نمايد. موسسات آموزشي، مانند ساير سازمان­هاي خدماتي، بر اساس نوع رشته­ها، نحوه ارائه دوره، دانشجويان مخاطب، مكان و ساير موارد، از همديگر متمايز مي­شوند. به طور مشابه، يك گروه علمي يا يك واحد مديريتي كه در برنامه­ ريزي راهبردي دخالت دارد، نقش خود را در ساختار جامعه بزرگتر دانشگاهش تعريف كرده و منابعش را روي تعدادي محدود از فعاليت­هاي راهبردي متمركز مي­كند.
زمینه­ های  برنامه ­ریزی مدیریت سبز:
زمینه ­هایی که در مدیریت سبز دانشگاه شهید مدنی آذربایجان مطرح می­شوند عباتند از 1- حوزه مدیریت پساب(تصفیه خانه فاضلاب)  2- حوزه انرژیهای تجدیدپذیر  3- حوزه آب  4- حوزه حمل و نقل سبز 5 – ممیزی انرژی می­باشد.