فارسی | English
سه شنبه 4 تير 1398 _ 22 شوال 1440 _ 25 ژوئن 2019
    اوقات شرعی 
     
     
    مهمان : 2322
    اعضا عضو سایت : 91
    اعضا آنلاین : 5
    امروز : 5149
    ديروز : 9668
    ماه : 26700
    سال جاری : 695782
    تعدا مطالب : 2151
    كل : 7701788
     
      امروز
    سه شنبه
    تير 1398
    4
    قمری:22 شوال 1440

    میلادی:25 ژوئن 2019
     
    تاریخ : دوشنبه 6 خرداد 1398     |     کد : 2377

    مصاحبه علمی: لزوم کاهش مصرف ظروف پلاستیکی یکبار مصرف
    تشریح اهمیت و لزوم کاهش مصرف ظروف پلاستیکی یکبار مصرف از محیط کار و زندگی در مصاحبه با 2 عضو هیات علمی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
                                                                                            
    مقدمه : یکی از بزرگ ترین مشکلات زیست محیطی در جهان امروز و ایران، حجم بسیار بالای زباله های پلاستیکی می باشد. امروزه بندرت می توان وسیله ای را پیدا کرد که در آن از مواد پلاستیکی، که ارزان و دارای قابلیت های فراوان می باشند، استفاده نشده باشد. در ایران هم به دلیل منابع نفتی فراوان این مواد به مقدار زیاد و با قیمت کمی تولید می شود.
    از مهمترین مواد پلاستیکی مصرفی در ایران می توان به کیسه های پلاستیکی و ظروف یکبار مصرف اشاره نمود.
    با توجه به اهمیت و لزوم کاهش مصرف مواد پلاستیکی و ظروف یکبار مصرف، با دو تن از اساتید برجسته گروههای شیمی و مهندسی شیمی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، پروفسور مهرداد مهکام، استاد شیمی آلی دانشکده علوم پایه، و خانم دکترمریم حسینی استادیار گروه مهندسی شیمی دانشکده فنی و مهندسی مصاحبه ای ترتیب داده ایم که تقدیم میشود.



    الف: مصاحبه با پروفسور مهکام
    سوال : آقای دکتر، بعنوان اولین سئوال بفرمائید حجم تولید مواد پلاستیک در ایران چقدر است و جایگاه ایران از این منظر چگونه میباشد؟
    پاسخ : طبق آمار، میزان پلاستیک های تولیدی در ایران بیش از ۱۷۷ هزار تن در سال، تقریبا معادل 500 تن در هر روز است که امروزه بعنوان یکی از مشکلات زیست محیطی شهرهای کشور ما به شمار می روند و متاسفانه ما جزو ۱۰ کشور پر مصرف ظروف یکبار مصرف در دنیا هستیم. این مواد پلاستیکی 500 تا 1000 سال طول می کشند تا تجزیه شوند و بدلیل دارا بودن مواد و افزودنی های متفاوت از جمله ترکیبات فنلی، کلرینه، سرب و کادمیوم و مواد رنگی؛ تجزیه ناپذیر بوده و در خاک باقی میمانند حتی با وجود تجزیه بعد از این مدت طولانی، این مواد شیمیایی به تدریج از طریق خاک وارد آب، گیاهان، جانوران وزنجیره غذایی انسان و حیوان می‌شود.
    سئوال:  راهکارهای کاهش مشکلات زیست محیطی ناشی از زباله های پلاستیکی کدامها هستند؟
    پاسخ: از جمله راه کارهای حل این مشکل بسیار بزرگ زیست محیطی می توان به تفکیک زباله از مبدا، بازیافت آنها و استفاده از پلیمرهای تجزیه‌پذیر اشاره نمود. تفکیک از مبدا زباله ها از جمله مواد کاغذی، پلاستیک و کیسه‌ها و ظروف پلاستیکی نوشابه، شیشه و ...می تواند راه کار بسیار مفیدی در بازیافت این مواد باشد. ظروف تجزیه‌پذیر از پلیمرهای گیاهی نیز با ترکیباتی مانند سیب زمینی یا ذرت نیز می توانند حداکثر ظرف ۶ ماه در طبیعت تجزیه می  شوند که در مقایسه با زمان بیش از 5 قرن برای تجزیه مواد پلاستیکی ناچیز می باشد.  بخش بزرگی از کشورهای اروپایی نیز ظروف یک بار مصرف گیاهی را جایگزین ظروف بسته‌بندی حاصل از مشتقات نفتی کرده‌اند.
    ولی مهمترین مسیله در حل این مشکل، ایجاد فرهنگ مناسب مصرف مواد پلاستیکی در ایران می باشد. در حالی که در کشورهای اروپایی استفاده از این مواد کاهش یافته و به عنوان مثال هنگام خرید اگر کسی بخواهد از این کیسه ها استفاده کند باید مبلغ این کیسه ها را علاوه بر مبلغ خرید خود بپردازد؛ در ایران متاسفانه در تمامی فروشگاه ها به راحتی کیسه های پلاستیکی حتی برای کوچکترین خرید هم در اختیار مشتری قرار می گیرد.
    بنابراین در ایران باید قبل از هر چیز از نظر فرهنگی تلاش کنیم تا مصرف پلاستیک از جمله کیسه ای پلاستیکی، ظروف یکبار مصرف و بطری های آب آشامیدنی در بین خانواده‌ها کاهش پیدا کند. به نظر می‌رسد تا زمانی که فرهنگ کاهش مصرف این مواد و تفکیک آنها از مبدا  توسط مردم در ایران جا نیفتد کار چندانی برای حل این مشکل نمی توان انجام داد.
    در این ارتباط نظر سرکار خانم دکتر حسینی را نیز جویا شدیم:
    مصاحبه با خانم دکتر مریم حسینی
    سوال: خانم دکتر لطفا در ارتباط با انواع روشهای دفع ضایعات پلاستیکی و اقدامات ایران در این خصوص توضیحاتی  رو برای مخاطبان عزیز بفرمائید.
    پاسخ: استفاده از روش‌های مرسوم دفع ضایعات پلاستیکی چون سوزاندن پلاستیک‌ها در زباله سوزها، دفن آنها و یا رها کردن آنها در طبیعت، به دلیل مشکلات زیست محیطی و هزینه‌های بالای آنها روش مؤثری برای حل مشکلات ناشی از این ضایعات نیست. صنعت بازیافت در ایران جزء صنایع جوان محسوب می گردد و اخیرا نیز به دلیل مباحث اقتصادی از اهمیت خاصی برخوردار گردیده است. عمل بازیافت نیازمند نظارت و استانداردهایی لازم می باشد تا بتوان محصولاتی با ارزش افزوده بیشتری ایجاد کرد. وجود حرارت در طی فرایند بازیافت و در نتیجه پدیده تخریب هنگام تولید مواد بازیافتی، موجب گردیده است که این مواد از نظر خواص، کیفیت پایین تری نسبت به نمونه های نو برخوردار باشند. در واقع عامل دپلیمریزاسیون سبب کاهش جرم مولکولی این مواد می شود و بنابراین نمی توان از محصولات بازیافتی به تنهایی برای تولید محصول با کیفیت بالا و نیز به دلیل آلودگی های میکروبی موجود نمیتوان در بسته بندی غذایی و ساخت مواد آرایشی و بهداشب استفاده کرد.
    در کشورمان به دلیل نبود استاندارد و نظارت برای مواد بازیافتی سبب تولید محصول با کیفیت پایین و اکثرا مضر به سلامتی گردیده و حتی در برخی مواد مشاهده گردیده که افراد سودجو از مواد بازیافتی در تولید لوازم بهداشتی استفاده نموده اند که موجب بروز آفت و بیماری شده است. از طرف دیگر در کشورمان به دلیل عدم وجود دستگهایی که بتواند محصولات با کیفیت مناسب تولید نماید از مشکلات دیگر این صنعت محسوب میگردد. اکثر دستگاهها از امکانات حداقلی برخورداند و اکثرا دست دوم و قدیمی است و حتی در مراحل شستشو از آب کافی نیز برای شستشوی ضایعات استفاده نمیکنند. تمامی این عوامل باعث گردیده ارزش افزوده محصولات ضایعاتی در ایران بسیار پایین باشد.
    کلا فرایند بازیافت پلاستیک امري سخت و متفاوت از بازیافت دیگر مواد مي باشد. به دليل تنوع بسيار زياد پلاستیکها لازم است در بدو امر آنها را به صورت جداگانه جداسازي و سپس به امر بازیافت اقدام نمود. در غیر اینصورت با توجه به متفاوت بودن نقطه ذوب پلاستيك هاي مختلف تركیب ناهمگونی ایجاد می شود که چندان کارایی نخواهند داشت. لذا لازم است يك فرهنگ سازي در امر جداسازي ضايعات و زباله هاي پلاستيكي در امر كلان صورت گيرد تا اين عمل جداسازي ضایعات در مدارس و ضمنا از طريق صدا و سيما كاملا آموزش داده شود. با فرهنگ سازي علاوه بر اينكه ميتوان اين تركيبات را مجدد بازيافت نمود و از طرف ديگر از ورود هزاران تن از اين تركيب كه ميتواند آلودگي هاي زيست محيطي ايجاد كند جلوگيري نمود.
    در ایران اکثرا با توجه به اینكه پلیمرهای رنگی دارای رنگ یكنواختی نیستند پس از بازیافت رنگ تیره پیدا می كنند در نتیجه كارخانه‌های سازنده فعلا برای به دست آوردن یک رنگ ثابت از مستربچ استفاده كرده سپس مواد پلیمری مذاب را به صورت فیلم درآورده و به كیسه پلاستیكی تبدیل می‌كنند، كه ما از آنها به صورت كیسه‌های زباله مشكی استفاده می‌كنیم.

     
    سوال: لطفا بطور خلاصه به تکنولوژیهای جدید نیز در بازیافت پلاستیک اشاره فرمائید.
    پاسخ: محققان حوزه مذکور اخیرا موفق شده اند از پیرولیز ضایعات پلاستیکی، سوخت‌های ارزشمندی نظیر بنزین، گازوئیل و نفت سفید را تولید کنند. با اینکه انجام این فرایند در داخل کشور فعلا به دلیل قیمت پایین سوخت توجیه اقتصادی ندارد و لی کشورهای اروپایی استقبال بی نظیری از این تکنولوژی بعمل آورده اند.
    ضمنا با استفاده از تکنولوژی های مربوطه و به روز، می‌توان عمل بازیافت را چنان توسعه داد که حتی بتوان در تولید لوازم بهداشتی نیز شاهد پیشرفتهای جالبی باشیم.